Şasi Numarası Sorgulama Nasıl Yapılır? Hasar, KM ve Araç Bilgisi
Emre Öztürk, Kurucu ve Girişimci ·

Şasi numarası sorgulama, aracın 17 haneli kimlik numarası (VIN) ile hasar kaydını, kilometre geçmişini, muayene bilgisini ve teknik özelliklerini öğrenme işlemidir. Şasi numarasını ruhsatta "Şase No" satırında, ön camın sol alt köşesinde ya da sürücü kapısı direğindeki etikette bulursunuz. Bu numarayla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) web sitesi, mobil uygulaması ve 5664 SMS hattı üzerinden hasar kaydı; PTT'nin kilometre sorgulama hizmetiyle muayenede kaydedilen kilometreler; yetkili serviste ise bakım geçmişi sorgulanabilir. Plaka değişse de şasi numarası değişmediği için aracın geçmişini en güvenilir şekilde şasi numarası gösterir.
İkinci el araç alırken ilan fotoğrafları ve satıcının anlattıkları tek başına yeterli değildir. Şasi numarası ile yapılan birkaç dakikalık bir sorgu, aracın gerçekten ilanda yazan araç olup olmadığını, ağır hasar ya da pert geçmişi bulunup bulunmadığını ve kilometresinin tutarlı olup olmadığını ortaya koyar. Bu yazıda şasi numarasının ne olduğunu, nerede yazdığını, hangi kanallardan sorgulandığını, sonuçların nasıl okunacağını ve sorgunun neden ekspertizin yerini tutmadığını adım adım anlatıyoruz.
Şasi Numarası (VIN) Nedir?
Şasi numarası (şase numarası ya da uluslararası adıyla VIN, Vehicle Identification Number), üretici tarafından her araca verilen ve dünyada bir benzeri olmayan 17 karakterlik kimlik kodudur. İnsanlar için T.C. kimlik numarası neyse, araç için de şasi numarası odur. Araç fabrikadan çıktığı andan hurdaya ayrılana kadar aynı şasi numarasını taşır; plaka, sahip ya da il değişse bile bu kod değişmez. Trafik sigortası ve kasko poliçeleri, muayene kayıtları ve tescil işlemleri hep bu numara üzerinden yürür; olası bir kaza veya hasar durumunda tazminat dosyası da aracın şasi numarasına bağlanır.
Şasi numarası yasal olarak değiştirilemez. Kaza sonrası şasi parçası değiştiğinde bile numara tescil kayıtlarıyla eşleşecek şekilde resmi prosedürle işlenir. Numaranın izinsiz değiştirilmesi, çoğu zaman aracın çalınması ya da kimliğinin gizlenmesi amacıyla yapılır.
Şasi numarası harf ve rakamlardan oluşur. Rakam 0 ve 1 ile karışmaması için I, O ve Q harfleri kullanılmaz. Bu yüzden şasi numarasını sorgulama ekranına yazarken "O" gibi görünen karakterin aslında sıfır olduğunu bilmek, hatalı sorguların önüne geçer.
17 hanenin anlamı
Şasi numarası uluslararası bir standarda göre üç bölüme ayrılır. Her bölüm araç hakkında farklı bilgi verir:
| Hane | Bölüm | Ne anlatır? |
|---|---|---|
| 1-3 | WMI (Dünya üretici kodu) | Üreticinin ülkesi ve markası |
| 4-8 | VDS (Araç tanımlama bölümü) | Model, kasa tipi, motor ve donanım bilgisi |
| 9 | Kontrol hanesi | Numaranın doğruluğunu kontrol etmek için kullanılır (her üretici kullanmaz) |
| 10 | Model yılı | Aracın model yılını gösteren harf ya da rakam |
| 11 | Fabrika kodu | Aracın üretildiği tesis |
| 12-17 | Seri numarası | O araca özgü üretim sıra numarası |
Bu yapı sayesinde yalnızca şasi numarasına bakarak aracın marka, model ve model yılı bilgisini çözebilirsiniz. İlanda 2019 model yazan bir aracın şasi numarasındaki model yılı kodu farklı bir yılı gösteriyorsa, satıcıya bunu sormanız gerekir.
Şasi Numarası Nerede Yazar? Şase No Nasıl Bulunur?
Şasi numarası araç üzerinde birden fazla yerde bulunur. Sorgulama yapmadan önce bu noktaların hepsindeki numaranın birbiriyle ve ruhsatla aynı olduğunu kontrol etmek, aracın kimliğini doğrulamanın ilk adımıdır.
- Araç ruhsatı: Tescil belgesinde "Şase No" satırında yazar. Ruhsat elinizdeyse şasi numarasını öğrenmenin en kolay yolu budur.
- Ön cam: Birçok araçta ön camın sürücü tarafındaki alt köşesinden, dışarıdan okunabilecek bir plakada görülür.
- Kapı direği: Sürücü kapısının iç kısmında, kapı açıldığında görünen B direğindeki etikette bulunur.
- Kaput altı ve şasi: Motor bölmesinde, torpido duvarında ya da şasi üzerine kazınmış (darbeli) olarak yer alır.
- Sigorta poliçesi ve muayene raporu: Trafik sigortası, kasko poliçesi ve muayene raporunda da şasi numarası yazılıdır.
Darbeli şasi numarasının çevresinde kaynak izi, macun, taşlama ya da yeni boya görülmesi ciddi bir uyarı işaretidir. Ön camdaki numara ile kapı etiketindeki ya da şasideki numaranın tutmaması ise aracın kimliğiyle oynanmış olabileceğini gösterir. Böyle bir durumda alım işlemini durdurmanız ve aracı mutlaka uzmana göstermeniz gerekir.
Şasi Numarası ile Neler Sorgulanabilir?
Şasi numarası tek başına bir sorgu ekranı değildir; farklı kurumlar bu numarayla farklı bilgileri sunar. Hangi bilgiyi nereden öğreneceğinizi bilmek, eksik sorgu yapmanızı önler.
| Öğrenmek istediğiniz bilgi | Nereden sorgulanır? | Not |
|---|---|---|
| Hasar kaydı (tramer) | SBM web sitesi ve mobil uygulaması, 5664 SMS hattı | Başkasına ait araçta ücretlidir; ücret sorgu öncesi gösterilir |
| Kendi aracınızın hasar ve poliçe bilgisi | e-Devlet | Adınıza kayıtlı araçlar için |
| Muayene kilometreleri | PTT araç kilometre sorgulama hizmeti | Plaka ya da şasi numarasıyla; muayene tarihlerindeki kilometreler |
| Muayene sonucu ve rapor | e-Devlet muayene sorgulama hizmetleri | Barkodlu rapor ya da adınıza kayıtlı araçlar için |
| Bakım ve servis geçmişi | Markanın yetkili servisi | Servis kayıtları şasi numarasına işlenir |
| Model, model yılı, donanım | Şasi numarasının çözümlenmesi, yetkili servis | Üretim bilgisi 17 haneden okunur |
Şasi numarası ile hasar sorgulama (tramer sorgulama)
Sigorta şirketlerinin ödediği hasarlar SBM sistemine aracın şasi numarasıyla işlenir. Bu yüzden şasi numarası ile hasar sorgulama, plaka değişmiş araçlarda bile geçmiş kayıtları gösterir. SBM'nin internet sitesinde ve mobil uygulamasında "Şasi numarası ile sorgula" seçeneği bulunur; 5664 SMS hattı da plaka veya şasi numarası ile araç hasar kaydı sorgulama imkânı sunar. SBM'nin bu kanalları hasar bilgileri dışında araç detay ve değişen parça bilgisini de sorgulamaya açar. Sorgu sonucunda hasar tarihleri, hasar adedi ve sigorta şirketlerinin ödediği tutarlar listelenir. Sonucun nasıl yorumlanacağını tramer kaydı sorgulama rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Sorgu ücretleri dönem dönem güncellenir ve kanala göre farklılık gösterebilir. Güncel tutarı ödeme yapmadan önce SBM'nin resmi kanalında görebilirsiniz; bu yüzden internette gördüğünüz eski rakamlara güvenmek yerine sorgu ekranındaki tutarı esas alın.
Şasi numarası e-Devlet'te görünür mü?
e-Devlet'teki "Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama" hizmeti, yalnızca adınıza kayıtlı araçlar için çalışır ve sorgu plaka ile yapılır. Yani satın almayı düşündüğünüz, başkasına ait bir aracın hasar kaydını e-Devlet'ten şasi numarasıyla göremezsiniz; bunun için SBM'nin kanallarını kullanmanız gerekir. Kendi aracınızın şasi numarasını öğrenmenin en güvenilir yolu ise ruhsat ve sigorta poliçesidir.
Şase numarası sorgulama kaç TL?
Model yılı, marka ve motor tipi gibi üretim bilgilerini çözen şasi numarası sorgulama araçlarının bir kısmı ücretsizdir. Hasar kaydı ve değişen parça sorgusu ise başkasına ait araçlarda ücretlidir ve SBM tarafından belirlenen tutar dönem dönem güncellenir. Sorgu ücretini ödeme adımında ekranda görürsünüz; internette dolaşan eski rakamlara göre değil, resmi kanalın gösterdiği tutara göre hareket edin. Sorgulama işlemi genellikle birkaç dakika sürer; SMS ile yapılan sorgunun cevabı da kısa sürede telefonunuza gelir.
Şasi numarası ile kilometre sorgulama
Araç muayeneye her girdiğinde kilometresi kayda geçer. PTT'nin araç kilometre sorgulama hizmeti, plaka ya da şasi numarasıyla bu muayene kayıtlarını listeler. Kayıtlardaki kilometrelerin yıllar içinde düzenli olarak artması beklenir. Son muayenedeki kilometre, aracın göstergesinde gördüğünüz değerden yüksekse ya da iki muayene arasında kilometre azalmışsa, kilometre ile oynanmış olabilir. Bu konuyu araç km orijinalliği nasıl anlaşılır yazımızda örneklerle ele aldık.
Şasi numarası ile servis ve bakım geçmişi
Yetkili servisler yaptıkları her işlemi aracın şasi numarasına kaydeder. Satıcının izniyle yetkili servise başvurduğunuzda periyodik bakımların zamanında yapılıp yapılmadığını, garanti kapsamında hangi parçaların değiştiğini ve servise girişteki kilometreleri öğrenebilirsiniz. Bazı markalar bu bilgiyi kendi uygulamaları üzerinden araç sahibine sunar. Özellikle yeni model araçlarda servis geçmişi, kilometre tutarlılığını doğrulamanın en sağlam kaynaklarından biridir.
Şasi numarasından araç paketi ve özellikleri nasıl sorgulanır?
Şasi numarasının 10. hanesi model yılını, ilk üç hanesi üreticiyi, 4-8. haneleri ise model ve donanım bilgisini taşır. Şasi numarası çözümleme (VIN decoder) araçları ve yetkili servis, bu kodu çözerek aracın fabrika çıkışındaki motor tipini, kasa tipini ve donanım paketini gösterebilir. Böylece "full paket" diye satılan aracın gerçekten o donanımla üretilip üretilmediğini kontrol edebilirsiniz. Aracın üretim yılı, üretim yeri ve motor tipini öğrenmek, ilandaki bilgilerin doğruluğunu teyit etmenin en hızlı yoludur.
Şasi numarası ile yedek parça sorgulama
Oto yedek parça satıcıları, aracınızın şasi numarası ile uyumlu parçaları listeler. Aynı model adıyla satılan araçlarda bile motor tipine, üretim dönemine ve donanıma göre parçalar değişebilir. Şasi numarası kullanarak yapılan yedek parça sorgulama, orijinal ya da muadil parça alırken yanlış parça siparişinin önüne geçer.
Adım Adım Şasi Numarası Sorgulama
İkinci el bir araca bakmaya gitmeden ya da kapora vermeden önce aşağıdaki sırayı izlemenizi öneririz:
- Şasi numarasını satıcıdan isteyin. Ruhsat fotoğrafı ya da ön camdaki şasi plakasının fotoğrafı yeterlidir. Şasi numarasını paylaşmak istemeyen satıcıya karşı temkinli olun.
- Numarayı kontrol edin. 17 karakter olmalı ve I, O, Q harflerini içermemelidir. Eksik ya da fazla karakter, sorgunun hatalı sonuç vermesine neden olur.
- Hasar kaydını sorgulayın. SBM'nin web sitesi, uygulaması ya da 5664 SMS hattı üzerinden şasi numarasıyla hasar geçmişine bakın.
- Kilometre geçmişini kontrol edin. Muayene kilometrelerini sorgulayıp ilandaki ve göstergedeki kilometreyle karşılaştırın.
- Model yılını ve donanımı doğrulayın. Şasi numarasının çözümünü ilandaki bilgilerle karşılaştırın.
- Araç başında numarayı eşleştirin. Ruhsat, ön cam, kapı direği ve şasi üzerindeki numaraların aynı olduğundan emin olun.
- Ekspertiz randevusu alın. Sorgular temiz çıksa bile aracın gerçek durumunu görmek için bağımsız bir ekspertiz yaptırın.
Şasi Sorgusu Sonuçları Nasıl Okunur?
Sorgu sonuçları kendi başına "al" ya da "alma" demez; doğru yorumlanması gerekir. Dikkat etmeniz gereken başlıca durumlar şunlardır:
- Hasar kaydı yok: Aracın hiç hasar almadığı anlamına gelmez. Sigortaya bildirilmeden, cebinden ödenerek yaptırılan onarımlar sistemde görünmez.
- Küçük tutarlı tek kayıt: Genellikle tampon, ayna ya da far gibi parçaları ilgilendirir. Parçanın değişip değişmediği ekspertizde netleşir.
- Yüksek tutarlı ya da çok sayıda kayıt: Şasi, direk ya da taban gibi yapısal bölgelerin etkilenmiş olma ihtimalini artırır; boya kaporta kontrolü mutlaka yapılmalıdır.
- Pert ya da ağır hasar kaydı: Aracın değeri ve sigortalanabilirliği ciddi ölçüde etkilenir. Bu konuyu pert araç alınır mı yazımızda ayrıntılı ele aldık.
- Kilometre tutarsızlığı: Muayene kayıtlarında geriye giden kilometre, alım öncesinde açıklanması gereken bir durumdur.
Şasi Numarası Sorgulamanın Sınırları
Şasi numarası sorgulama, ikinci el alımında ilk filtredir ama aracın bugünkü durumunu göstermez. Sorgular yalnızca kayda geçmiş bilgileri listeler. Sigortaya yansımayan kaza onarımları, sonradan boyanan ya da değiştirilen parçalar, motordaki yağ kaçağı, şanzıman sorunları, fren ve süspansiyon aşınması gibi konular hiçbir veri tabanında görünmez.
Ayrıca bir hasar kaydının içeriği, onarımın ne kadar kaliteli yapıldığını anlatmaz. Aynı tutardaki iki hasardan biri tek parça değişimiyle kusursuz onarılmışken diğeri şasi düzeltmesi gerektirmiş olabilir. Bu farkı ancak aracı lift üzerinde, boya kalınlık ölçümüyle ve test cihazlarıyla inceleyen bir ekspertiz ortaya koyar.
Şasi Sorgusu ve Ekspertiz Birlikte Nasıl Kullanılır?
En doğru yöntem, şasi numarası sorgusunu ve ekspertizi birbirini tamamlayan iki adım olarak kullanmaktır. Sorgu, aracın geçmişini; ekspertiz ise bugünkü durumunu gösterir. Sorgu sonucunda gördüğünüz hasar kaydını ekspertiz raporundaki boyalı ve değişen parçalarla karşılaştırdığınızda, kaydın aracın hangi bölgesini ilgilendirdiğini ve onarımın nasıl yapıldığını netleştirirsiniz. Raporun nasıl yorumlanacağını ekspertiz raporu nasıl okunur yazımızda anlattık.
Experix'te tramer ve kilometre sorgusu, ekspertiz paketlerinin içinde yer alır. Güncel paketler ve fiyatlar şöyledir:
| Paket | Kapsam | Fiyat |
|---|---|---|
| Efsane | Elite paketteki her şey, 1 ay / 1.000 km araç garantisi, yol yardım hediye | 16.750 TL |
| Elite | Profesyonel paketteki her şey, airbag kontrolü, KM sorgulama, tramer sorgulama, yol yardım hediye | 13.450 TL |
| Profesyonel | Motor mekanik, boya kaporta, detay kontroller, yanal kayma testi, fren ve süspansiyon testi | 12.150 TL |
| Standart | Motor mekanik, boya kaporta, yanal kayma testi, fren ve süspansiyon testi | 9.450 TL |
| Ekonomik | Motor mekanik ve boya kaporta kontrol | 7.450 TL |
Fiyatlar bölgeye ve bayiye göre değişebilir. Tüm paketlerin ayrıntılarını oto ekspertiz fiyatları sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Dikkat: Şasi Numarası Üzerinden Yapılan Dolandırıcılıklar
Şasi numarası, aracın kimliği olduğu için dolandırıcıların da hedefindedir. En sık karşılaşılan yöntemler şunlardır:
- Şasi numarası uyuşmazsa: Araç üzerindeki numara ile ruhsattaki numaranın farklı olması, çalınmış ya da kimliği değiştirilmiş bir aracın işareti olabilir. Bu durumda işlemi durdurun.
- Change araç: Çalıntı bir araca, hurdaya ayrılmış ya da pert olmuş başka bir aracın şasi numarası ve belgeleri aktarılır. Ruhsattaki numara ile araç üzerindeki numaraların farklı olması ya da darbeli numaranın çevresinde işlem izi bulunması bu durumun işaretidir.
- Sahte ilan: Gerçek bir aracın ruhsat ve şasi bilgileri kopyalanarak satılmayan bir araç için kapora istenir. Aracı ve ruhsat sahibini görmeden ödeme yapmayın.
- Eksik bilgi: Satıcı yalnızca plakayı paylaşıp şasi numarasını vermekten kaçınır. Hasar ve kilometre geçmişinin şasi numarasıyla doğrulanması bu nedenle önemlidir.
Satış işlemi noterde yapılırken de şasi numarası tescil kayıtlarıyla eşleştirilir. Süreci noterde araç satışı nasıl yapılır yazımızda adım adım bulabilirsiniz.
Şasi Numarasını Paylaşmak Güvenli mi?
Şasi numarası, aracın kimlik numarasıdır ama tek başına aracı satmaya ya da devretmeye yetmez; satış noterde, kimlik ve ruhsatla yapılır. Bu yüzden ciddi bir alıcıyla ya da sigorta şirketiyle şasi numaranızı paylaşmanız genellikle sorun oluşturmaz. Yine de ruhsat fotoğrafını tanımadığınız kişilerle paylaşırken kimlik bilgilerinizi kapatmanız ve şasi numarasını yalnızca araç hakkında detaylı bilgi almak isteyen gerçek alıcılara vermeniz önerilir.
Sonuç: Önce Şasi Sorgusu, Sonra Ekspertiz
Şasi numarası sorgulama, ikinci el araç alırken birkaç dakikada yapabileceğiniz ve sizi yanlış bir alımdan koruyabilecek en temel kontroldür. Hasar kaydını, muayene kilometrelerini ve aracın kimliğini şasi numarasıyla doğruladıktan sonra son kararı aracın bugünkü durumunu gösteren bir ekspertiz raporuyla verin.
Tramer ve kilometre sorgusunu da kapsayan bir kontrol istiyorsanız Experix'in Elite ya da Efsane paketi tam bu iş için hazırlandı. Size en yakın Experix noktasını bayilerimiz sayfasından bulup randevu alabilir, aracın geçmişini ve bugününü tek raporda görebilirsiniz.



